1. EPAS là gì? Khác biệt như thế nào với trợ lực lái thủy lực

1.1 Định nghĩa hệ thống EPAS

EPAS (Electric Power Assisted Steering) là hệ thống trợ lực lái sử dụng động cơ điện để hỗ trợ người lái - đánh lái, thay thế cho hệ thống thủy lực truyền thống sử dụng bơm dầu và xi-lanh dầu áp.

Đây là công nghệ được phát triển từ những năm 1990 và ngày càng trở thành tiêu chuẩn trên các dòng xe hiện đại nhờ nhiều ưu điểm vượt trội.

Trên Ford Everest, hệ thống EPAS được tích hợp hoàn hảo với

- Động cơ Bi-Turbo Diesel 2.0L TDCi (trên phiên bản Platinum - công suất 209.8 PS, mô men xoắn 500 Nm)
- Turbo Diesel 2.0L TDCi (trên các phiên bản còn lại - công suất 170 PS, mô men xoắn 405 Nm), cùng hộp số tự động 10 cấp điện tử trên Platinum hay 6 cấp trên các phiên bản khác, tạo nên sự đồng bộ hoàn hảo trong vận hành.

1.2 So sánh EPAS với trợ lực lái thủy lực truyền thống

Để thực sự hiểu giá trị của EPAS, chúng ta cần so sánh với hệ thống thủy lực mà nhiều người vẫn quen thuộc:

1.2.1 Hệ thống thủy lực truyền thống hoạt động như thế nào?

• Hệ thống trợ lực lái thủy lực sử dụng một bơm dầu được dẫn động trực tiếp bởi động cơ xe thông qua dây curoa.
• Bơm này liên tục hoạt động khi động cơ chạy, tạo ra áp lực dầu. Khi người lái xoay vô lăng, van điều khiển mở ra, cho phép dầu áp đi vào xi-lanh, tạo lực đẩy hỗ trợ người lái.

1.2.2 Nhược điểm của hệ thống thủy lực:

- Lãng phí năng lượng: Bơm dầu hoạt động liên tục ngay cả khi không đánh lái, tiêu tốn công suất động cơ, làm tăng tiêu hao nhiên liệu khoảng 0.3-0.5 lít/100km.
- Cảm giác lái không nhất quán: Lực trợ lực thủy lực thường không thay đổi theo tốc độ, dẫn đến vô lăng quá nhẹ ở tốc độ cao (kém an toàn) hoặc quá nặng ở tốc độ thấp (mệt mỏi khi đỗ xe).
- Bảo dưỡng phức tạp: Cần thay dầu trợ lực định kỳ, kiểm tra rò rỉ dầu, thay dây curoa bơm dầu. Hệ thống có nhiều đường ống dầu, khớp nối dễ bị rò rỉ theo thời gian.
- Phản ứng chậm: Có độ trễ nhỏ giữa lúc xoay vô lăng và lúc lực trợ lực xuất hiện do cần thời gian để dầu di chuyển và tạo áp lực.
- Hạn chế tích hợp công nghệ: Khó tích hợp với các hệ thống hỗ trợ lái xe hiện đại như cảnh báo lệch làn, hỗ trợ giữ làn đường.

1.2.3 Hệ thống EPAS hoạt động như thế nào?

EPAS sử dụng một động cơ điện (thường là động cơ brushless DC) được gắn trực tiếp trên trục lái hoặc cơ cấu lái. Hệ thống bao gồm:

- Cảm biến mô men xoắn: Đo lực mà người lái tác động lên vô lăng
- Cảm biến tốc độ xe: Xác định tốc độ di chuyển hiện tại
- Bộ điều khiển điện tử ECU: "Bộ não" xử lý tín hiệu và điều khiển động cơ điện
- Động cơ điện: Tạo lực trợ lực chính xác theo yêu cầu

Khi người lái xoay vô lăng, cảm biến mô men xoắn ngay lập tức phát hiện và gửi tín hiệu đến ECU. ECU phân tích tín hiệu này cùng với thông tin về tốc độ xe, góc lái, và các yếu tố khác, sau đó ra lệnh cho động cơ điện tạo ra mức lực trợ lực tối ưu. Toàn bộ quá trình diễn ra trong vài mili-giây, nhanh hơn nhiều so với hệ thống thủy lực.

1.2.4 Ưu điểm vượt trội của EPAS:

Tiết kiệm nhiên liệu: 
EPAS chỉ tiêu thụ điện năng khi cần trợ lực, giúp giảm đáng kể mức tải của động cơ so với hệ thống thủy lực cũ chạy bơm liên tục.

Lực trợ lực thích ứng thông minh:
EPAS tự động điều chỉnh mức độ trợ lực dựa trên tốc độ xe. Ở tốc độ thấp (đỗ xe, quay đầu), lực trợ lực mạnh giúp đánh lái dễ dàng. Ở tốc độ cao (cao tốc), lực trợ lực giảm để tăng cảm giác chắc chắn, ổn định.
Đây là ưu điểm lớn nhất, mang lại cảm giác lái hoàn hảo: nhẹ nhàng khi đi phố và đầm chắc khi chạy nhanh.

Phản hồi tức thì:
Không có độ trễ như hệ thống thủy lực, mang lại cảm giác lái chính xác, thể thao hơn.

Bảo dưỡng đơn giản:
Không có dầu trợ lực, không có bơm dầu, không có đường ống dầu. Hệ thống gần như không cần bảo dưỡng, chỉ cần kiểm tra định kỳ.

Tích hợp công nghệ cao:
EPAS là nền tảng điện tử bắt buộc để hoạt động các hệ thống an toàn thông minh (ADAS) như Hỗ trợ giữ làn đường (LKA), vốn can thiệp trực tiếp vào vô lăng.

Chống rung lắc:
Hệ thống chủ động loại bỏ các rung động nhỏ từ mặt đường truyền lên vô lăng, giúp tay lái êm ái hơn.

Tự động bù lệch hướng: Một tính năng rất thông minh, giúp người lái không cần phải liên tục ghì vô lăng để giữ xe đi thẳng khi gặp gió tạt ngang hoặc đường nghiêng, giảm mệt mỏi khi lái xe đường dài.

---

2. Nguyên lý hoạt động chi tiết của EPAS trên Ford Everest

2.1 Cấu trúc hệ thống

Trên Ford Everest, EPAS được thiết kế với cấu trúc trợ lực gắn trên trục lái (Column-Assist) hoặc trợ lực gắn trên thanh răng (Rack-Assist), tùy theo phiên bản và thế hệ xe. Cấu trúc này bao gồm:

Thành phần	Chức năng
Trục lái tiếp nhận lực xoay vô lăng	Tiếp nhận lực xoay từ vô lăng do người lái tác động
Trục lái	Truyền lực lái cơ khí từ vô lăng xuống hệ thống lái
Cảm biến nhận tín hiệu lái	Ghi nhận tín hiệu đánh lái và truyền dữ liệu về máy tính điều khiển
Thanh răng và bánh răng	Chuyển mô men xoắn từ trục lái thành lực tịnh tiến
Máy tính tiếp nhận tín hiệu cảm biến tốc độ bánh xe	Phân tích tốc độ bánh xe để điều chỉnh mức trợ lực phù hợp
Giắc cấp nguồn điện	Cung cấp nguồn điện cho hệ thống EPAS hoạt động
Máy tính ra lệnh cho mô tơ điện	Gửi tín hiệu điều khiển để mô tơ điện tạo lực trợ lái
Mô tơ điện	Sinh ra mô men xoắn trợ lực cho hệ thống lái
Dây đai và bi chuyển mô men xoắn	Chuyển mô men xoắn từ mô tơ điện thành lực tịnh tiến
Lực tịnh tiến tác động lên bánh xe	Giúp xoay các bánh xe theo hướng điều khiển của người lái

2.2 Quy trình hoạt động từng bước

Bước	Diễn giải
Thu thập dữ liệu	Khi người lái bắt đầu xoay vô lăng, cảm biến mô men xoắn ngay lập tức đo lường lực tác động. Đồng thời, hệ thống thu thập dữ liệu từ cảm biến tốc độ xe, cảm biến góc lái, tốc độ động cơ và chế độ lái đang được chọn.
Xử lý và tính toán	ECU phân tích toàn bộ dữ liệu trong vài mili-giây. Dựa trên thuật toán phức tạp, ECU xác định mức trợ lực phù hợp.
Đánh giá các yếu tố vận hành	ECU cân nhắc lực người lái đang tác động, tốc độ xe, tốc độ đánh lái và điều kiện mặt đường (đường trơn hoặc gồ ghề).
Kích hoạt động cơ điện	ECU gửi tín hiệu điều khiển chính xác đến động cơ điện. Động cơ tạo ra mô men xoắn phù hợp và truyền qua hộp giảm tốc đến trục lái hoặc thanh răng.
Tạo lực trợ lực	Lực từ động cơ điện kết hợp với lực của người lái cùng tác động lên hệ thống lái, làm quay bánh xe. Người lái cảm nhận vô lăng nhẹ hơn, mượt mà và tự nhiên.
Điều chỉnh liên tục	Trong suốt quá trình đánh lái, hệ thống liên tục cập nhật dữ liệu và điều chỉnh lực trợ lực hàng trăm lần mỗi giây để phù hợp với tình huống thực tế.
Ngắt khi không cần thiết	Khi người lái không còn tác động lực lên vô lăng (xe đi thẳng), động cơ điện ngay lập tức ngừng hoạt động, không tiêu tốn năng lượng. Đây là điểm khác biệt lớn so với hệ thống trợ lực thủy lực truyền thống.

2.3 Chế độ trợ lực thích ứng theo tốc độ 

Một trong những tính năng thông minh nhất của EPAS trên Ford Everest là khả năng thay đổi mức độ trợ lực dựa trên tốc độ xe:

Tốc độ 0-20 km/h (Đỗ xe, quay đầu) - Lực trợ lực ở mức tối đa. 

• Với Ford Everest có trọng lượng lớn và vành hợp kim nhôm 20 inch (trên Platinum) hoặc 18 inch (các phiên bản khác), việc đánh lái khi đứng yên hoặc tốc độ thấp vốn rất nặng.
• EPAS giúp bạn có thể quay vô lăng chỉ bằng một tay nhẹ nhàng, lý tưởng cho việc đỗ xe trong không gian chật hẹp hay quay đầu trên đường hẹp.

Tốc độ 20-60 km/h (Di chuyển trong thành phố) - Lực trợ lực giảm dần theo tốc độ tăng. 

• Vô lăng vẫn nhẹ nhàng đủ để dễ dàng thực hiện các thao tác chuyển làn, vào cua, nhưng đã có cảm giác chắc chắn hơn một chút, giúp người lái cảm nhận tốt hơn về đường.

Tốc độ 60-100 km/h (Đường ngoại ô, đường cao tốc) - Lực trợ lực giảm đáng kể.

• Vô lăng nặng hơn rõ rệt, tạo cảm giác vững chắc, ổn định. Điều này rất quan trọng vì ở tốc độ cao, bạn không muốn vô lăng quá nhạy - một cái chạm nhỏ cũng có thể khiến xe lệch làn nguy hiểm.
• Vô lăng nặng hơn giúp giữ thẳng hướng dễ dàng, giảm mệt mỏi trên hành trình dài.

Tốc độ trên 100 km/h (Cao tốc) - Lực trợ lực ở mức tối thiểu.

• Vô lăng có cảm giác nặng như xe không có trợ lực, nhưng đây chính là điều bạn cần ở tốc độ cao.
• Mỗi thao tác đánh lái đều phải có chủ đích rõ ràng, tránh những động tác vô ý nguy hiểm. Hệ thống Adaptive Cruise Control trên Everest Platinum kết hợp với EPAS tạo nên trải nghiệm lái cao tốc thoải mái, an toàn.

2.4 Tích hợp với hệ thống kiểm soát đường địa hình

Trên Ford Everest Platinum 4x4, EPAS còn được tích hợp thông minh với hệ thống kiểm soát đường địa hình. Khi bạn chọn các chế độ địa hình khác nhau, EPAS tự động điều chỉnh đặc tính phù hợp:

• Chế độ Normal (Đường bình thường): Lực trợ lực cân bằng, phù hợp lái xe hàng ngày.
• Chế độ Eco (Tiết kiệm nhiên liệu): EPAS giảm thiểu mức tiêu thụ năng lượng, vô lăng có thể hơi nặng hơn một chút ở tốc độ thấp để khuyến khích lái xe nhẹ nhàng.
• Chế độ Sport (Thể thao): Lực trợ lực giảm ở mọi tốc độ, tạo cảm giác vô lăng nặng hơn, phản hồi sắc nét hơn, mang lại cảm giác lái thể thao, kết nối chặt chẽ với đường.
• Chế độ Off-road (Địa hình): Lực trợ lực tăng ở tốc độ thấp để dễ dàng điều khiển trên địa hình khó. EPAS giúp bạn có thể đánh lái chính xác ngay cả khi bánh xe đang vượt qua đá, hố, hoặc bùn lầy.

---

3. EPAS - Nền tảng cho các công nghệ hỗ trợ lái xe tiên tiến

Một giá trị quan trọng nhưng ít được nhắc đến của EPAS chính là khả năng làm nền tảng cho các công nghệ an toàn và hỗ trợ lái xe hiện đại. Hệ thống thủy lực cơ học không thể tích hợp những công nghệ này, trong khi EPAS mở ra cánh cửa cho tương lai.

3.1 Hệ thống cảnh báo lệch làn và hỗ trợ giữ làn (LDW & LKA)

Trên Ford Everest Platinum, hai hệ thống này được trang bị tiêu chuẩn và hoạt động dựa trên EPAS:

• Lane Departure Warning (LDW - Cảnh báo lệch làn): Camera nhận diện vạch kẻ đường liên tục theo dõi vị trí xe. Khi phát hiện xe bắt đầu lệch khỏi làn mà không bật tín hiệu, hệ thống cảnh báo người lái bằng âm thanh và hình ảnh trên màn hình 12.4 inch.
   
• Lane Keeping Assist (LKA - Hỗ trợ giữ làn đường):
  Không chỉ cảnh báo, LKA còn chủ động can thiệp. Khi phát hiện xe lệch làn, hệ thống gửi tín hiệu đến EPAS, yêu cầu động cơ điện tạo ra một lực nhẹ nhàng xoay vô lăng ngược lại, đưa xe trở về giữa làn đường.
  
  Bạn vẫn hoàn toàn kiểm soát tay lái. LKA chỉ tạo ra lực đề nghị, không ép buộc. Nếu bạn cố ý muốn chuyển làn và đánh lái mạnh hơn lực của LKA, hệ thống ngay lập tức "nhường đường", ưu tiên ý muốn của người lái. Đây là sự cân bằng hoàn hảo giữa hỗ trợ và tôn trọng quyền kiểm soát của người lái.

Ứng dụng thực tế:

Trên những chuyến đi dài, mệt mỏi là kẻ thù lớn nhất. Một khoảnh khắc mất tập trung, buồn ngủ, bạn có thể lệch làn nguy hiểm. LKA như một công cụ hổ trợ an toàn, nhẹ nhàng nhắc nhở và giúp bạn giữ đúng làn, tránh tai nạn đáng tiếc.

4.2 Kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control)

Trên Everest Platinum, ACC hoạt động kết hợp chặt chẽ với EPAS:

Duy trì làn đường tự động:

• ACC không chỉ kiểm soát tốc độ mà còn làm việc với EPAS để giúp xe tự động chạy theo làn đường trên cao tốc.
• Radar phía trước theo dõi xe phía trước, camera theo dõi vạch kẻ đường, EPAS nhẹ nhàng điều chỉnh hướng đi để giữ xe ở giữa làn.
• Bạn vẫn phải giữ tay trên vô lăng (hệ thống sẽ nhắc nhở nếu bạn rời tay quá lâu), nhưng không cần phải chủ động đánh lái hay điều chỉnh tốc độ liên tục. Đây là định nghĩa của sự thoải mái trên hành trình dài.

4.3 Cảnh báo điểm mù kết hợp cảnh báo xe cắt ngang (BLIS với CTA)

BLIS (Blind Spot Information System) sử dụng radar để phát hiện xe trong điểm mù. Khi bạn bật tín hiệu rẽ trong khi có xe ở điểm mù, hệ thống cảnh báo bằng đèn trên gương và âm thanh.

Tích hợp với EPAS: Ở một số hệ thống tiên tiến (có thể có trên các thế hệ Everest tiếp theo), BLIS không chỉ cảnh báo mà còn có thể yêu cầu EPAS tạo ra một lực nhẹ phản kháng khi người lái cố chuyển làn trong khi có xe ở điểm mù, như một lời nhắc nhở vật lý ngăn ngừa tai nạn.

4.4 Cảnh báo va chạm phía trước và phanh khẩn cấp tự động (FCW & AEB)

Khi radar và camera phát hiện nguy cơ va chạm với xe phía trước hoặc chướng ngại vật, FCW cảnh báo người lái. Nếu người lái không phản ứng kịp, AEB tự động phanh gấp.

EPAS hỗ trợ tránh va chạm: Trong tương lai, hệ thống có thể không chỉ phanh mà còn chủ động đánh lái tránh (Evasive Steering Assist). EPAS sẽ tính toán궤đạo tránh an toàn nhất, sau đó chủ động đánh lái giúp người lái - tất nhiên chỉ khi không có chướng ngại vật ở làn bên cạnh. Đây là bước tiến quan trọng hướng tới xe tự động hoàn toàn.

---

5. Bảo dưỡng và độ bền của hệ thống EPAS

5.1 Thiết kế bền bỉ, ít hỏng hóc

Một trong những lợi ích lớn của EPAS là độ tin cậy cao. Không giống hệ thống thủy lực với nhiều bộ phận chuyển động, ống dầu, khớp nối dễ bị rò rỉ và hỏng hóc, EPAS có cấu trúc đơn giản hơn nhiều:

• Động cơ điện brushless: Tuổi thọ cao, có thể hoạt động hàng trăm nghìn kilômét mà không cần thay thế
• Không có dầu thủy lực: Không cần thay dầu, không rò rỉ, không ô nhiễm môi trường
• Ít bộ phận cơ khí: Giảm thiểu ma sát, hao mòn
• Thiết kế 밀 kín: Chống bụi, chống nước tốt

Thực tế sử dụng: Nhiều chủ xe Ford Everest sử dụng EPAS đã lái hàng chục vạn kilômét mà hệ thống vẫn hoạt động hoàn hảo như mới. Đây là minh chứng cho chất lượng và độ bền của công nghệ.

5.2 Bảo dưỡng đơn giản

Không cần bảo dưỡng định kỳ:

• Khác với hệ thống thủy lực cần thay dầu trợ lực mỗi 40,000-60,000km, kiểm tra ống dầu, kiểm tra rò rỉ - EPAS hầu như không cần bảo dưỡng chuyên sâu.
• Trong lịch bảo dưỡng định kỳ của Ford Everest, các kỹ thuật viên chỉ cần kiểm tra hoạt động của hệ thống thông qua chẩn đoán điện tử, không cần tháo rời hay thay thế bất cứ bộ phận nào trừ khi có sự cố.

Tự chẩn đoán lỗi:

• EPAS có hệ thống tự chẩn đoán thông minh.
• Nếu có bất kỳ vấn đề nào với cảm biến, động cơ điện, hay bộ điều khiển, hệ thống sẽ ngay lập tức báo lỗi trên bảng đồng hồ 12.4 inch. Người lái biết ngay và có thể đến trung tâm dịch vụ Ford kiểm tra.

Chế độ an toàn khi có lỗi:

• Ngay cả khi hệ thống EPAS gặp sự cố hoàn toàn (trường hợp cực kỳ hiếm), xe vẫn có thể lái được bằng lực cơ học.
• Chỉ là vô lăng sẽ nặng hơn nhiều như xe không có trợ lực, nhưng bạn vẫn điều khiển được để đưa xe đến nơi an toàn.

5.3 Chi phí sử dụng thấp hơn

Khi tính toán tổng chi phí sở hữu (TCO - Total Cost of Ownership) trong 5-10 năm, EPAS tiết kiệm chi phí đáng kể so với hệ thống thủy lực:

• Tiết kiệm nhiên liệu: EPAS giúp tiết kiệm khoảng 0.3-0.5 lít/100km so với hệ thống thủy lực. Với Ford Everest Platinum chạy trung bình 20,000km/năm, đây là tiết kiệm khoảng 60-100 lít xăng mỗi năm, tương đương vài triệu đồng.
• Không cần thay dầu trợ lực: Tiết kiệm chi phí dầu và công thay dầu định kỳ.
• Ít sửa chữa: Hệ thống thủy lực theo thời gian thường gặp vấn đề rò rỉ dầu, bơm dầu hỏng, dây curoa đứt. EPAS hầu như không gặp các vấn đề này.
• Bảo vệ môi trường: Không sử dụng dầu thủy lực có hại, không có nguy cơ rò rỉ dầu ra môi trường. Đây là điểm cộng cho những ai quan tâm đến trách nhiệm môi trường.

---

6. EPAS - Công nghệ đáng giá trên Ford Everest

Hệ thống trợ lực lái điện EPAS trên Ford Everest không chỉ là một công nghệ, mà là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác lái mỗi ngày – từ việc xoay vô lăng nhẹ nhàng khi đỗ xe trong phố cho đến sự ổn định, thoải mái trên những hành trình dài đầy thử thách.

EPAS mang lại những giá trị thiết thực:

- Dễ dàng điều khiển: Vô lăng nhẹ nhàng khi cần, chắc chắn khi cần, phù hợp với mọi đối tượng người lái 
- An toàn hơn: Nền tảng cho các công nghệ hỗ trợ lái xe tiên tiến như LKA, ACC, BLIS
- Tiết kiệm nhiên liệu: Giảm tải cho động cơ, tiết kiệm 0.3-0.5L/100km
- Bền bỉ, ít hỏng hóc: Không cần bảo dưỡng phức tạp, chi phí sử dụng thấp
- Thân thiện môi trường: Không sử dụng dầu thủy lực, không gây ô nhiễm

Khi bạn chọn Ford Everest - từ Ambiente, Sport, Titanium, Titanium+ đến Platinum - bạn đang chọn một chiếc SUV 7 chỗ không chỉ mạnh mẽ, rộng rãi, an toàn mà còn thông minh, hiện đại. EPAS là một trong những công nghệ thầm lặng nhưng quan trọng nhất, làm việc không ngừng nghỉ mỗi khi bạn lái xe, đảm bảo mỗi hành trình đều thoải mái, an toàn và đầy cảm hứng.

Ford Everest không chỉ gây ấn tượng bởi những công nghệ hỗ trợ lái hiện đại, mà còn bởi chất lượng động cơ mạnh mẽ – dấu ấn đặc trưng của thương hiệu Ford. Sức mạnh vận hành ổn định, khả năng bứt phá trên nhiều địa hình và độ bền bỉ lâu dài chính là lý do khiến Everest trở thành lựa chọn tin cậy cho những hành trình an toàn và đầy tự tin.

Ford Everest với EPAS - vận hành tự tin, tận hưởng trọn vẹn hành trình!

Thông tin liên hệ chính thức Bến Thành Ford

SHOWROOM BẾN THÀNH FORD 
Đại lý tiêu chuẩn 3S Ủy quyền chính hãng của Ford Việt Nam

• Địa chỉ:  39 Chế Lan Viên, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM 
• Hotline tư vấn:  0938 191 191
• Tổng đài hỗ trợ:  1900.23.23.46 / 028.3815.8989 
• Email:  info@benthanhford.com.vn
• Website:  benthanhford.com.vn
• Facebook: Fanpage Bến Thành Ford
• Youtube: BenThanhFord Channel
• Tiktok: tiktok.com/@ben.thanh.ford